Αστική Μελισσοκομία

1) Βεβαιωθείτε ότι είναι νόμιμο να κρατάτε μέλισσες στην περιοχή σας. Εάν δεν έχετε δικό σας ακίνητο, βεβαιωθείτε ότι έχετε την άδεια του ιδιοκτήτη να κρατάτε μέλισσες. Οι μέλισσές μας είναι έργο οικιακής οικονομίας για την παραγωγή μελιού, για προσωπική κατανάλωση.

2) Ερευνήστε το νέο σας χόμπι. Αν και οι μέλισσες δεν χρειάζονται τόσο πολύ χρόνο όσο ένα κατοικίδιο ζώο, (χωρίς να θεωρείτε ότι οι μέλισσες είναι κατοικίδια), εξακολουθούν να έχουν ανάγκη της προσοχής σας και είναι μάλλον καλό να έχετε κάποια ιδέα για τη βασική φροντίδα τους προτού ξεκινήσετε τη μελισσοκομία. Αν και αυτό ακούγεται προφανές, έχω ακούσει για αρχάριους μελισσοκόμους να παίρνουν μέλισσες επειδή είναι το νέο, μοντέρνο, “πράσινο είδος”, χωρίς να έχουν ιδέα πώς να τις φροντίσουν πραγματικά. Είμαστε τυχεροί αν έχουμε τις μελισσοκομικές συμβουλές των γονιών μας, αλλά καλό είναι να στραφούμε και σε άλλες πηγές, υπάρχουν πολλά βιβλία, σεμινάρια μελισσοκομίας, ακόμη και βίντεο στο YouTube για να σας δείξουν τα πάντα, από τη συμπεριφορά των μελισσών μέχρι τη συγκομιδή μελιού, πριν αποφασίσετε να γίνετε μελισσοκόμοι. Καλό είναι βέβαια να εργαστείτε για ένα χρονικό διάστημα δίπλα σε έναν έμπειρο ερασιτέχνη μελισσοκόμο.

3) Βεβαιωθείτε ότι έχετε τον κατάλληλο χώρο για τις μέλισσες σας. Η νομοθεσία στην Ελλάδα προβλέπει κάποιες αποστάσεις από άλλες κατοικίες οπότε πρέπει να βρούμε το κατάλληλο σημείο για να τοποθετήσουμε τις κυψέλες. Όπως τα ξαδέρφια τους, οι αστικές κυψέλες θα πρέπει να βρίσκονται κοντά σε μια πηγή νερού (ή να βρίσκονται σε σημείο όπου μπορεί να παρέχεται πηγή), ιδανικά κάτω από μια σκιερή περιοχή και με ανεμοφράκτη.
Στην περίπτωσή μας, επειδή είχαμε λίγο χώρο στην πίσω αυλή, αποφασίσαμε να βάλουμε τις κυψέλες μας στην ταράτσα. Αυτό μας ανάγκασε να τοποθετήσουμε ένα φράκτη γύρω στην ταράτσα ύψους 2 μέτρων, αφού η απόσταση από την κοντινή κατοικία ήταν κάτω των 30 μέτρων. Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η εφαρμογή πίσσας στις περισσότερες στέγες πόλεων μπορεί να φτάσουν σε υψηλές θερμοκρασίες το μικροκλίμα της στέγης, κάτι που δεν είναι καλό για τις μέλισσες.

4) Να είστε καλός γείτονας. Μόλις αποφασίσαμε ότι θα ξεκινήσουμε μελισσοκομία, είπαμε στους πιο άμεσους γείτονές μας τα σχέδιά μας. Δυστυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουν τις μέλισσες μόνο με τσιμπήματα, επομένως εναπόκειται σε εσάς να ενημερώσετε τους άμεσους γείτονές σας για το νέο σας έργο. Προσφέροντας ένα βαζάκι με μέλι κάνει πιό δελεαστική τη πρόταση σας.

5) Παραγγείλετε ό,τι χρειάζεστε πριν πάρετε τα μελίσσια σαςτον απαραίτητο εξοπλισμό σας και τις κυψέλες. Όπως και πολλά στη ζωή, η μελισσοκομία λειτουργεί καλύτερα όταν είσαι προετοιμασμένος. Θα θέλετε να έχετε στην κατοχή σας την κυψέλη σας και τον εξοπλισμό για να δουλέψετε τις μέλισσές σας πριν φτάσουν οι μέλισσες, ώστε να μπορείτε να τις εισάγετε εύκολα στο σπίτι τους. Μπείτε στο διαδίκτυο, διαβάστε και ελέγξτε τους ιστότοπους που ειδικεύονται στη μελισσοκομία.

6) Παραγγείλετε τα μελίσσια σας. Δεδομένου ότι η μελισσοκομία έχει γίνει τόσο δημοφιλής πρόσφατα, τα περισσότερα μελισσοκομεία που ειδικεύονται στην πώληση μελισσών προσφέρουν σμήνη σε λογικές τιμές. Η καλύτερη εποχή για παραγγελία από μελισσοκομεία είναι ο Ιανουάριος ή ο Φεβρουάριος. Αν τις αποκτήσετε πολύ αργότερα μέσα στη χρονιά, δεν θα έχουν χρόνο να αναπτυχθούν και να μαζέψουν σωστά αρκετή γύρη και νέκταρ για την προμήθεια μελιού τους το χειμώνα.

7) Αποφασίστε αν θέλετε να κάνετε μελισσοκομία μόνοι σας ή με κάποιον φίλο. Η ομορφιά της πόλης είναι ότι μπορείτε να δουλέψετε συνεργατικά τις μέλισσές σας. Μάλιστα, αν έχετε χώρο να κρατήσετε μέλισσες, θα βρείτε πολλούς να σας βοηθήσουν, προκειμένου να μάθουν να διατηρούν μελίσσια, αφού μπορεί να μην τους επιτρέπεται να κρατούν μέλισσες στα κτίριά τους. Ήμουν τυχερός που ένας γείτονας έγινε συνεργάτης μου, και αυτό βοηθάει σε περίπτωση που συμβεί κάτι με τις μέλισσες σας ενώ είστε έξω στην πόλη. Επίσης, η συνεργατική βοήθεια είναι χρήσιμη σε εκδηλώσεις όπως η συγκομιδή του μελιού σας. Ο εξοπλισμός για τη συγκομιδή μπορεί να είναι ακριβός, αλλά συχνά στις πόλεις υπάρχουν συνεργατικά «σπίτια μελιού», οπότε ίσως θα θέλατε να ερευνήσετε τις επιλογές σας. Αν είστε τυχεροί κάποιος φίλος/η θα σας επιτρέψει να χρησιμοποιήσετε τον εξοπλισμό του κατά την περίοδο της συγκομιδής σας.

8) Πάρτε τις μέλισσες σας και αρχίστε να τις φροντίζετε. Το πώς φροντίζετε τις μέλισσες σας εξαρτάται από εσάς. Τείνω να βρίσκω ότι κάθε μελισσοκόμος έχει τις δικές του μεθόδους για τη φροντίδα των μελισσών. Θα χρειαστεί να υπολογίσετε πόσο συχνά θέλετε να επιθεωρείτε τις μέλισσές σας για υγεία, πρόοδο και σημάδια ασθένειας. Θα πρέπει επίσης να καθορίσετε εάν θέλετε να φροντίζετε τις μέλισσές σας φυσικά ή εάν θέλετε να εφαρμόσετε χημικά φάρμακα. Σε κάθε περίπτωση προτιμείστε τα οικολογικά που δεν αφήνουν κατάλοιπα στο μέλισ και στην κυψέλη. Είναι επιτακτική ανάγκη τα μελίσσια σας να έχουν άμεσες πηγές νερού, διαφορετικά θα περιπλανηθούν στους γείτονές σας για να το αναζητήσουν. Αυτό συμβαίνει συνήθως κατά τη διάρκεια της πιο ζεστής περιόδου του καλοκαιριού, και δεν είναι καθόλου διασκεδαστικό για τον διπλανό μας γείτονα να βρει αρκετές μέλισσες στην πισίνα του, ή στη βρύση του κήπου του. Φροντίστε να υπάρχει σε διαθεσιμότητα η παροχή νερού πριν εγκατασταθούν οι μέλισσες σας. Η φιλοσοφία μας ξέφυγε από τη φυσική μελισσοκομική προσέγγιση του παππού μας. Ως επί το πλείστον, κάναμε επιθεωρήσεις μία φορά το μήνα και χρησιμοποιούσαμε βιολογικές και καθόλου εφαρμογές που αφήνουν χημικά κατάλοιπα στην κυψέλη. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι το να ενοχλούμε λιγότερο τις μέλισσες, οδηγεί πάντα σε μεγαλύτερη παραγωγικότητα.

9) Να είστε προετοιμασμένοι για την «πολυάσχολη σεζόν». Με αυτό εννοώ ότι υπάρχουν μερικές περίοδοι στο χρόνο που θα χοροπηδάτε μαζί με τις μέλισσες σας. Κατά κύριο λόγο, αυτή είναι η εποχή της σμηνουργίας και η συγκομιδή του μελιού. Το πρώτο έτος της κυψέλης, οι μέλισσες τείνουν να μην σμηνουργούν, αλλά κατά τη διάρκεια και μετά τη δεύτερη σεζόν τους, οι μέλισσες συνήθως σμηνουργούν στο τέλος της άνοιξης. Η σμηνουργία είναι στην πραγματικότητα ο φυσικός πολλαπλασιασμός των μελισσών, μια φυσική πράξη που συμβαίνει όταν υπάρχουν πάρα πολλές μέλισσες που παράγονται στην κυψέλη και ένα μέρος από αυτές φεύγει με την αρχική βασίλισσα αναζητώντας ένα νέο σπίτι. Αυτό που σημαίνει για εσάς, όμως, είναι ότι μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσετε αρκετούς φοβισμένους κατοίκους, σε περίπτωση που οι μέλισσές σας αποφασίσουν να ταξιδέψουν σε μια περιοχή χαμηλά στη γειτονιά. Η επόμενη «πολυάσχολη εποχή» πέφτει αργότερα το καλοκαίρι, όταν θα αφιερώσετε μερικές ώρες συλλέγοντας πλαίσια μελιού και στη συνέχεια στέλνοντάς τα για συγκομιδή. Αφιερώστε χρόνο κατά τη διάρκεια κάθε σεζόν για να αντιμετωπίσετε κάθε ζήτημα όπως συμβαίνει.

10) Απολαύστε τις μέλισσες σας! Οι μέλισσες είναι συναρπαστικά πλάσματα που μπορούν να σας διδάξουν πολλά για τη φροντίδα τους μέσω των συγκεκριμένων κοινωνικών δομών και συμπεριφορών τους. Η παλιά παροιμία είναι αληθινή: «Θυμήσου, δεν κρατάς εσύ τις μέλισσες, οι μέλισσες κρατούν ΕΣΑΣ».

11) Γραφτείτε ή φτιάξτε τοπικούς μελισσοκομικούς συλλόγους. Έτσι αποχτάτε φωνή και συλλογικότητα.